معرفی گل نرگس – گلهای شما همچنان میخندند

حسین متاجی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه مازندران، اظهار کرد: از ویژگیهای مشخص روستای جنت رودبار، تولید گل گاوزبان با خواص دارویی که صرفه اقتصادی نیز سایت toranjflower دارد. مهرزاد خلعتبری، دهیار روستای جنت رودبار نیز در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، تصریح کرد: روستای جنت رودبار یکی از قدیمیترین روستاهای دهستان و مرکز دهستان جنت رودبار بوده و بیشتر اهالی آن کشاورز و دامدار بوده و بسیار مهربان و سادهزیست هستند. فرزاد نوائیان، رئیس اداره جهاد کشاورزی رامسر نیز در گفتوگو با خبرنگار ایسنا اظهار کرد: در 130 هکتار از اراضی روستای جنت رودبار، گل گاوزبان کشت میشود که سالانه بین 30 تا 40 تن محصول خشک از این سطح به دست میآید. رئیس اداره جهاد کشاورزی رامسر خاطرنشان کرد: گل گاوزبان به دلیل کیفیت مناسب و شکل ظاهری خوب، مشتریپسند بوده و این محصول به سایر استانهای کشور مانند بهشهر، نکاء، هشتپر، و تالش صادر میشود. این سوخ ها دارای یک جوانه گل می باشند. گل ها معلق و تاج آن دارای حاشیه صاف است و گلبرگ ها کمی برگشته اند. ۴- N. poeticus: (نرگس شاعران) تک گل، گل ها کوچک و معطر، تاج آن کوتاه به فرم بشقاب با لبه چین خورده به رنگ زرد و حاشیه قرمز و گلپوش سفید خالص است.

حاشیه تاج به طرف عقب و به سمت گلبرگ ها خم شده است. ۱- N. cyclamineus: تک گل، همانند سیکلامن سر گل ها به طرف پایین است. در ابتدا گل در داخل اسپاتی قرار گرفته و بعداً خارج می شود. ۱۲- دیگر رقم های نرگس که در گروه های مختلف نرگس قرار نمی گیرند. وی افزود: بزرگترین مشکل این روستا، آبیاری سنتی گل گاو زبان است چرا که در فصل گرما آب رودخانه کم میشود و آبیاری مزارع با مشکل روبهرو میشود. وی با اشاره به کیفیت گلگاوزبان، اظهار کرد: گل گاوزبان این منطقه به دلیل سازگاری آب و هوا و خاک با این گیاه در هنگام چیدن حدود دو سانت بلندی دارد و پس از چیده شدن در زیر شیروانی خانهها، پهن و با گرمای غیر مستقیم نور خورشید خشک میشود و پس از آن در کیسههای پارچهای بزرگ قرار میگیرد و در انباری تاریک تا زمان فروش نگهداری میشود. برای طولانیترین عمر گلدان، ساقههای گل لاله را به صورت مورب برش دهید، سپس دو سوم بالای گلها را در قیف روزنامه بپیچید و به مدت یک یا دو ساعت در آب خنک قرار دهید.

خلعتبری افزود: بازار فروش گل گاوزبان به دلیل کیفیت مناسبی که داشت رونق گرفت و به همین دلیل کشت این گیاه به محوریت کشاورزی دهستان جنت رودبار و به ویژه مرکز دهستان که از جمعیت بالایی برخوردار بود قرار گرفت. در ایران به عنوان گل بریدنی در زمسان مورد استفاده قرار می گیرد. با کاشت در گلدان و پیش رس کردن می توان در زمستان از گل ان استفاده کرد. گلدان ها را چند روز در تاریکی یا سایه سنگین نگه داشته تا ریشه بدهد سپس آنها را در شاسی نیمه گرم یا گلخانه معتدل گذاشته و تا موقع گلدهی که اوایل زمستان است از آنها مراقبت می کنند. قاش برداری سیستم ساده شده ای از روش فلس دوقلو است و در این روش سوخ ها به چند قطعه تقسیم می شوند و هر قطعه (chip) دارای چندین فلس است. بقیه مراحل کار مشابه روسش فلس دوقلو است. همچنین روش های فلس دوقلو (فلس جفتی) یا قاش برداری به کار گرفته شده است. در روش فلس دوقلو، سوخ هایی که در اندازه گلدهی هستند به صورت طولی به ۸ یا ۱۶ قسمت تقسیم می شوند به طوری که هر قسمت بخشی از صفحه پایه ای را داشته باشد. ممکن است سوخ های درشت نرگس را مانند سنبل در ظرف مملو از آب نیز کشت کرد و از آن گل خوبی بدست آورد که روش کار با آن مانند سنبل است.

بنابراین نباید گل های نرگس با این گل ها در یک ظرف قرار گیرند. وی با بیان اینکه روستای جنت رودبار در جنوب غربی رامسر و در فاصله 60 کیلومتری این شهرستان قرار دارد، تصریح کرد: تولید گل گاوزبان به دلیل عدم استفاده از کود و سموم شیمیایی به صورت ارگانیک بدست می آید و سالم است و از کمیت و کیفیتی مناسب برخوردار است. وی افزود: با توجه به اهمیت این جشنواره برای حمایت از بخش کشاورزی و تقویت حوزه گردشگری، سلامت و اکوتوریسم، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دهستان جنت رودبار را به عنوان پایلوت اقامتگاه بوم گردی انتخاب کرد. وی اظهار کرد: دهستان جنت رودبار در فصلهای سرد سال حدود 100 خانوار با 300 نفر جمعیت دارد که در روزهای گرم سال به طور شناور به 12 هزار نفر نیز میرسد. بیش از 1500 نفر بهرهبردار در مناطق ییلاقی جنت رودبار گل گاوزبان را کشت میکنند و به عنوان یکی از پردرآمدترین محصولات منطقه محسوب میشود. گل نرگس در زمان کج شدن گردن آن، که به مرحله گردن غازی یا گرد مرغابی معروف است، باید برداشت شود. اگر بخواهیم نرگس ها را در زمان گل آرایی همراه با سایر گل ها استفاده کنیم، بایستی ساقه آنها را به مدت ۲۴ ساعت در آب قرار دهیم و سپس بشوییم، با وجود این اگر ساقه ها دوباره قطع شوند باعث جریان دوباره موکوس می شود.

انواعی هستند که تاج آنها کوچک بوده و چندین گل روی هر ساقه قرار دارد. ۱- Daffodil: انواعی است که دارای تاج بزرگ و بیشتر تک گل و کلاه مانند (Cup-shaped) هستند. دارای گل های کوچک، خوشه ای و خوشبو است. ۷- Jonquilla:گل ها معطر، تاج گل کوتاه تر از گلبرگ ها و دارای ۲ یا تعداد بیشتری گل در هر ساقه است. چند گل روی هر ساقه داشته و از پاییز تا بهار گل می دهد. گلدهی:نرگس در حالت عادی در روزهای آخر سال و آغاز بهار گل می دهد ولی می توان فصل گل را چند ماه پیش انداخت. ۴- Double: گل ها پرپر است و یک یا چند گل روی هر ساقه گلدهنده تشکیل می شود. ولی چنانچه آب فران دریافت کند، بیشتر برگ تولید کرده و به گل نمی رود. در اواخر تابستان و در پاییز پیش از اینکه نرگس شروع به برگ دادن کند و یا زمانی که برگ ها هنوز کوچک هستند، سوخ ها را از خاک در می آورند و سوخک ها را از سوخ اصلی جدا می کنند. سوخک هایی که از سوخ مادری جدا می شوند به نام Split، Spoonو یا Slabخوانده می شود.

در سال سوم سوخک از سوخ اصلی جدا می گردد و سوخ اصلی را سوخ مادری می نامند. سوخ آن به سرما مقاوم است و هر 3 تا 4 سال می توان سوخ را از خاک خارج کرده و سوخک ها را جدا کرد. نرگس هایی که در هوای آزاد و به صورت همیشگی کاشته می شوند هر دوسال یک مرتبه گل می دهند ولی اگر این سوخ ها را هر سال از زمین کنده وسوخک ها را جدا و زمین را تقویت کنند هر ساله گل خواهند داد. ۸- Tazetta: تاج کوچک، گل معطر و جهت گل بریدینی استفاده می شود. گل ها کوچک، زرد طلایی و معطر است. ۸- :N. odorus(نرگس معطر): دورگه بین N. pseudonarcissus و N. jonquilla است. این گروه شامل تمام نرگس های وحشی و دورگه های وحشی آنها مانند N. pseudonarcissus و N. tazetta است. N. pseudonarcissus و N. cyclamineus برای تکمیل تمایز و نمو گل و نیز جوانه زنی سریع، نیاز به تیماز سرمایی دارند ولی N.tazetta نیاز ندارد.

۲- N. incomparabilis: تک گل، گل ها درشت و کمپر یا پرپر، گلپوش سفید مایل به کرم و تاج زرد. ۲- Large-cupped: تاج تا طول گلبرگ ها است. ۳- Small cupped: طول تاج کوچکتر از طول گلپوش است. دمای انبار بسته به گونه، از ۱۷ تا ۳۰ درجه سانتی گراد متفاوت است. گل نرگس را می تولن در دمای ۱-۰ درجه سانتی گراد به مدت ۱۰ روز و در دمای ۴-۳ درجه به مدت ۸ روز نگهداری کرد. وی خاطرنشان کرد: در سالهای پیش از انقلاب، کشت دیم گندم و جو در این منطقه، رایج و به دلیل نبودن امکانات و ادوات کشاورزی به سختی انجام میشد و بازار فروش مناسبی هم نداشت که برخی از اهالی به جمعآوری گیاهان داروئی اطراف روستا مانند بابونه، آویشن و گل گاوزبان اقدام کردند. برگ ها باریک و کشیده و گل ها از یک جام ۶ قسمتی (۳ کاسبرگ تغییر یافته و ۳ گلبرگ) که در قاعده به هم چسبیده اند با یک شیپور یا تاج در مرکز که از نظر طول، رنگ و حالت متنوع است تشکیل شده است. در این حالت، گل در شرایط مطلوب نمی تواند باز شود. در انواع Tazetta، گل آغازی پس از برداشت سوخ انجام می شود و اگر شرایط مطلوب باشد شکوفایی گل پیش از زمستان انجام شده و نیاز سرمایی آن اختیاری است.

برای به گل رفتن بهتر است گیاه کمی خشکی ببیند. از مسایل گل بریده نرگس ، ترشح موکوس از دمگل است که برای گل های دیگر مانند ورد، میخک، فریزیا و لاله مضر است. منشأ گل نرگس اروپا، شمال آفریقا و قسمت هایی از آسیا است. این قطعات دوباره به بخش هایی که یک جفت فلس دارند تقسیم می شود به طوری که هر کدام دارای بخشی از صفحه پایه ای باشد. در این حالت سوخ دارای دو جوانه گل می باشد. برخلاف دیگر گل های نرگس، جهت گلدهی نیاز به سرما دهی ندارد. کمترین اندازه محیط سوخ نرگس جهت گلدهی ۱۲ سانتی متر است. سوخ های نرگس را بر خلاف بقیه گیاهان سوخدار که براساس اندازه (وزن، قطر و یا محیط) طبقه بندی می شوند، براساس شکل آنها طبقه بندی می کنند. براساس فاکتورهای مختلفی نرگس را طبقه بندی کرده اند. سوخ ها را در پاییز از خاک خارج کرده و پس از تمیز کردن و درجه بندی انبار می کنند. کشت نرگس در باغ از این نظر جالب است که در پاییز با خزان سایر بوته ها و گیاهان، نرگس رشد و نمو خود را آغاز کرده طراوت باغ را حفظ می کند و در زمستان و اوایل بهار زیبایی خاصی به باغ می دهد.

در بهار نیز به نحوی که برگ های سبز نرگس صدمه ای نرسد می توان علف های هرز را وجین کرد. افزایش:انواع نرگس را با بذر و جداکردن سوخک ها زیاد می کنند. سوخ های درشت را دوباره در عمق ۱۰ تا ۱۵ ساتنی متری می کارند ولی سوخک ها را انبار کرده و در بهار سال آینده می کارند و هر ساله نیز آنها را تقویت می کنند. اگر در پاییز کشت شود در بهار گل می دهد. ۵- Triandrus: چند گل روی ساقه دارد. واریته های بزرگ ممکن است هر چند سال یکبار نیاز به کاشت مجدد داشته باشند. برای بدست آوردن واریته های جدید با بذر افزایش می یابد. سالیانه از کمپوست استفاده کنید تا مواد مغذی مورد نیاز برای شکوفه های آینده را فراهم کنید. این گیاه دارویی به سراسر کشور و کشورهای خاورمیانه صادر میشود و جنت رودبار را به گل گاو زبان میشناسند. ۷- N. triandrus: هر ساقه به ۱ تا ۶ گل ختم می شود که به طور معمول تاج و گلپوش کرم رنگ و گلپوش به سمت عقب برگشته است. گلبرگ های آن به طور معمول قابل توجه نیستند. گلدهی این گیاه از اواسط اردیبهشت، آغاز و تا اواخر خرداد و به صورت پراکنده تا اواخر شهریور ادامه دارد.

۹- Poeticus: گل تکی و گاهی دو تایی و معطر، تاج فنجانی، گلپوش سفید و تاج آن در مرکز سفید یا زرد و لبه آن قرمز یا نارنجی، گلدهی در اواسط بهار است. در بهار گل می دهد. سازمان گردشگری، جنت رودبار را پایتخت گل گاو زبان کشور نامیده است. رئیس اداره گردشگری رامسر با اشاره به برگزاری سومین جشنواره گلگاو زبان در این شهرستان، خاطرنشان کرد: برای توسعه پایدار روستاها و برای تحقق شعار سال مبنی بر اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل، سومین جشنواره گل گاو زبان با برنامههای متنوع مانند پیادهروی خانوادگی، مراسم جذاب و دیدنی و نمایشگاه محصولات و تولیدات بومی محلی برای معرفی هر چه بیشتر این گیاه دارویی برگزار میشود. به مرور زمان در بسیاری از مناطق کشور، گل گاو زبان با مرور تغییر رنگ داده و سفیدک میزند. رئیس اداره گردشگری میراث فرهنگی رامسر گفت: روستای جنت رودبار به پایتخت گل گاوزبان کشور معروف است. خلعتبری خاطرنشان کرد: جمعه بازار سنتی جنت رودبار محل عرضه محصولات کشاورزی و دامی کاملا ارگانیک و صنایع دستی روستایی بوده که کمک فراوانی به اوضاع اقتصادی مردم منطقه کرده است.